Κλιματική Αλλαγή

Κλιματική Αλλαγή 

Τα τελευταία 50 χρόνια, οι ανθρώπινες δραστηριότητες – και ιδιαίτερα η καύση ορυκτών καυσίμων – έχουν απελευθερώσει επαρκείς ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα και άλλων αερίων του θερμοκηπίου για να παγιδεύσουν επιπλέον θερμότητα και να επηρεάσουν το παγκόσμιο κλίμα. Η θερμοκρασία της Γης ανεβαίνει, τα επίπεδα της θάλασσας αυξάνονται, οι παγετώνες λιώνουν και τα πρότυπα των βροχοπτώσεων αλλάζουν. Τα ακραία καιρικά φαινόμενα γίνονται εντονότερα και συχνότερα.

Ποιες είναι όμως οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην υγεία;

Η αλλαγή του κλίματος επηρεάζει καθοριστικούς κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες της υγείας όπως είναι ο καθαρός αέρας, το ασφαλές νερό, η επαρκής τροφή και το ασφαλές καταφύγιο. Όλες οι πληθυσμιακές ομάδες θα επηρεαστούν από την αλλαγή του κλίματος, αλλά ορισμένοι είναι πιο ευάλωτοι από τους άλλους. Για παράδειγμα, οι άνθρωποι που ζουν σε μικρά νησιωτικά κράτη και σε άλλες παράκτιες περιοχές, οι κάτοικοι των ορεινών και πολικών περιοχών, αλλά και οι κάτοικοι των μεγαλουπόλεων είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι στην κλιματική αλλαγή. Τα παιδιά – και ιδιαίτερα εκείνα που ζουν σε φτωχές χώρες – συγκαταλέγονται μεταξύ των πιο ευάλωτων κοινωνικών πληθυσμών καθώς εκτίθενται περισσότερο από έναν ενήλικα σε κινδύνους για την υγεία τους. Οι επιπτώσεις στην υγεία αναμένεται επίσης να είναι πιο σοβαρές για τους ηλικιωμένους και τα άτομα με αναπηρίες ή προϋπάρχουσες ιατρικές καταστάσεις. Συγκεκριμένα, οι ηλικιωμένοι και τα φτωχά παιδιά – ειδικά εκείνοι που έχουν ήδη προσβληθεί από ελονοσία, υποσιτισμό και διάρροια – τείνουν να είναι πιο ευάλωτοι ασθενείς όταν εκτίθενται σε θερμότητα.

Παρακάτω μπορείς να δεις πως πρακτικά η κλιματική αλλαγή επηρεάζει την υγεία. Η άνοδος της στάθμης της θάλασσας μπορεί να απειλήσει τις παροχές γλυκού νερού για άτομα που ζουν σε περιοχές χαμηλού υψομέτρου. Οι σοβαρές καταιγίδες μπορεί να προκαλέσουν υπερχείλιση των συστημάτων αποχέτευσης των πόλεων. Οι περιοχές που δεν έχουν επαρκώς αναπτυγμένες υποδομές υγείας – κυρίως στις αναπτυσσόμενες χώρες – θα είναι οι λιγότερο ικανές να αντιμετωπίσουν τις φυσικές καταστροφές, ειδικά αν παραμείνουν χωρίς βοήθεια για την αντιμετώπισή τους. Διακοπές ηλεκτρικού ρεύματος σε ακραίες καιρικές συνθήκες θα μπορούσαν να πλήξουν τα νοσοκομεία και τα συστήματα μεταφορών στις περιόδους που τα χρειαζόμαστε περισσότερο. Η πτώση των καλλιεργειών μπορεί να οδηγήσει σε υποσιτισμό, πείνα και σε άνοδο των τιμών τροφίμων. Η αύξηση του διοξειδίου του άνθρακα στον αέρα θα μπορούσε να κάνει τις βασικές καλλιέργειες όπως το κριθάρι και τη σόγια λιγότερο θρεπτικές για τον άνθρωπο. Οι πιο ζεστές μέρες, οι περισσότερες βροχές και η υγρασία θα προκαλέσουν περισσότερους κρότωνες, οι οποίοι εξαπλώνουν μολυσματικές ασθένειες όπως η νόσος του Lyme. Η αύξηση της θερμότητας στην ατμόσφαιρα μπορεί να σημαίνει μεγαλύτερες περιόδους αλλεργίας και περισσότερες αναπνευστικές ασθένειες. Ενώ αντίστοιχα η περισσότερη βροχή αυξάνει τους μύκητες και τους εσωτερικούς ατμοσφαιρικούς ρύπους. Το τραύμα που προκαλείται στους ανθρώπους που επιβιώνουν από φυσικές καταστροφές όπως πλημμύρες, ξηρασίες και κύματα καύσωνα μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα ψυχικής υγείας όπως άγχος, κατάθλιψη ή  αυτοκτονία.

Συνολικά μεταξύ του 2030 και του 2050, η αλλαγή του κλίματος αναμένεται να προκαλέσει περίπου 250.000 επιπρόσθετους θανάτους ετησίως, από παράγοντας όπως ο υποσιτισμός, η ελονοσία, η διάρροια και η υπερθέρμανση.

Ως φοιτητές ιατρικής αλλά κυρίως ως ευαισθητοποιημένοι πολίτες της κοινωνίας, έχουμε όλοι την ευθύνη να προστατεύσουμε το περιβάλλον. Η δραστική αλλαγή θα έρθει όταν όλοι αλλάξουμε τον τρόπο ζωής μας και στραφούμε προς μια πιο φιλική προς το περιβάλλον νοοτροπία. Είναι ρόλος μας σαν μελλοντικοί επαγγελματίες υγείας να προασπίσουμε το μέλλον της δικής μας γενιάς όσο και των επόμενων, υιοθετώντας μια καθημερινότητα που σέβεται το περιβάλλον.

Συγγραφείς:
Άρτεμις Λάιου, Πανελλήνια Υπεύθυνη Τομέα Δράσης Ανθρώπινων Δικαιωμάτων και Ειρήνης
Ιωάννα Κούτρα, Τομέας Δράσης Δημόσιας Υγείας

Πηγές 
[1] https://www.un.org/sustainabledevelopment/takeaction/

[2] https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/climate-change-and-health
[3] https://www.nationalgeographic.com/climate-change/how-to-live-with-it/health.html