Ανθρωπιστική κρίση στην Ουκρανία

Ο Ουκρανικός λαός τις τελευταίες μέρες δοκιμάζεται σκληρά από την ένοπλη επέμβαση του Ρωσικού στρατού. Μέχρι στιγμής εκατοντάδες άνθρωποι έχουν χάσει την ζωή τους, χιλιάδες έχουν τραυματιστεί και εκατοντάδες χιλιάδες έχουν εκτοπιστεί. Η HelMSIC – Ελληνική Επιτροπή Διεθνών Σχέσεων Φοιτητών Ιατρικής εκφράζει την αμέριστη αλληλεγγύη και συμπαράστασή της στον Ουκρανικό λαό και ενθαρρύνει την κατάπαυση των εχθροπραξιών. Η ειρήνη και το δικαίωμα στη ζωή είναι θεμελιώδη δικαιώματα για κάθε άνθρωπο και η διασφάλιση τους αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την σωματική και ψυχική υγεία των ανθρώπων.

Η επικαιρότητα

Όλα ξεκίνησαν το πρωινό της 24ης Φεβρουαρίου όταν ο πρόεδρος της Ρωσικής Ομοσπονδίας Βλαντιμίρ Πούτιν μέσω διαγγέλματος τους κήρυξε την έναρξη “ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης” στην Ουκρανία, με στόχο “την προστασία του λαού της ανατολικής Ουκρανίας” και την “αποστρατικοποίηση” και “αποναζιστικοποίηση” της Ουκρανίας, όπως ανέφερε ο ίδιος. Προάγγελος αυτής της εισβολής υπήρξε η αναγνώριση από την Ρωσία της  “Λαϊκής Δημοκρατίας του Ντόνμπας” και της “Λαϊκής Δημοκρατίας του Λουγκάνσκ”, δύο περιοχών της Ουκρανίας, οι οποίες όμως ελέγχονται από ρωσόφωνους αυτονομιστές. Η Ουκρανία έχασε τον έλεγχο αυτών των περιοχών, όπως και τον έλεγχο της Χερσονήσου της Κριμαίας, έπειτα από την πρώτη εισβολή της Ρωσίας στο έδαφος της το 2014. Από τότε έως και σήμερα περισσότεροι από 14.000 άνθρωποι έχουν χάσει την ζωή τους σε συγκρούσεις σε αυτές τις ανατολικές επαρχίες. Αμέσως μετά την κήρυξη του πολέμου, οι ένοπλες δυνάμεις της Ρωσίας έπληξαν στόχους σε ολόκληρη την επικράτεια της Ουκρανίας σε πόλεις όπως το Κίεβο, το Ντνίπρο, το Χάρκοβο και η Μαριούπολη και χερσαίες δυνάμεις εισέβαλαν στο έδαφος της από τον Βορρά, την Ανατολή και τον Νότο. Τις επόμενες μέρες, ο ρωσικός στρατός συνέχισε να πλήττει την Ουκρανική επικράτεια, καταλαμβάνοντας ορισμένες εκτάσεις, όπως η περιοχή του πρώην πυρηνικού αντιδραστήρα ChernoByl και δίνοντας σκληρή μάχη για την κατάληψη του Κιέβου και άλλων σημαντικών πόλεων.

Η ανθρωπιστική κρίση

Η εισβολή σε ένα ανεξάρτητο και κυρίαρχο κράτος αποτελεί παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου και πρέπει να καταδικάζεται άμεσα και με πλέον ξεκάθαρο τρόπο. Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία μοιάζει βγαλμένη από τα σκοτεινά χρόνια των δύο παγκοσμίων και του ψυχρού πολέμου και δεν μπορεί να έχει θέση στην κοινωνία του 21ου αιώνα. Ένας πόλεμος δεν έχει νικητές, αλλά μόνο ηττημένους. Για άλλη μία φορά, αποδεικνύεται με μελανό τρόπο ότι οι μεγάλοι χαμένοι είναι οι απλοί πολίτες, ο Ουκρανικός λαός. Ήδη έχουν σκοτωθεί πάρα πολλοί άμαχοι, ακόμα περισσότεροι έχουν τραυματιστεί και ο αριθμός των εκτοπισμένων είναι τεράστιος. Ενδεικτικά, σύμφωνα με τον ΟΗΕ από 1 έως και 5 εκατομμύρια άτομα ίσως χρειαστεί να εγκαταλείψουν την εστία τους και να αναζητήσουν καταφύγιο στις γειτονικές χώρες. Παράλληλα, η UNICEF εκφράζει φόβο και για τον ανήλικο πληθυσμό της Ουκρανίας, δηλώνοντας ότι έως και 7,5 εκατομμύρια παιδιά βρίσκονται σε κίνδυνο. Φυσικά, εκτός από την σωματική υγεία των ανθρώπων διακυβεύεται και η ψυχική υγεία τους, αφού καθημερινά αναγκάζονται να υπόκεινται αντίξοες συνθήκες και ισχυρό ψυχολογικό στρες. Εκτός από απώλειες σε ανθρώπινες ζωές, σημαντική καταστροφή συντελείται και στις υποδομές της χώρας. Ενδεχόμενη καταστροφή οργανισμών κοινής ωφέλειας, θα είχε ολέθριες επιπτώσεις τόσο στην ίδια την επιβίωση των Ουκρανών πολιτών όσο και στην ποιότητα της ζωής τους. Ίσως ο μεγαλύτερος φόβος όλων είναι η περίπτωση ατυχήματος σε κάποιον από τους 15 ατομικούς αντιδραστήρες της χώρας, κάτι που θα ήταν τραγικό για ολόκληρη την Ευρώπη. Ήδη οι μάχες γύρω από τις πρώην πυρηνικές εγκαταστάσεις του Chernobyl ανησύχησαν ιδιαίτερα για το ενδεχόμενο αύξησης της εκλυόμενης ραδιενέργειας. Τέλος, η Διεθνής Αμνηστία καταγγέλλει ότι “οι επιθέσεις χωρίς διακρίσεις παραβιάζουν το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο και μπορεί να συνιστούν εγκλήματα πολέμου”. Συνεπώς, οι επιπτώσεις της ρωσικής εισβολής είναι πολυπαραγοντικές και αφορούν την δημόσια υγεία, την οικονομική σταθερότητα, την κοινωνική αναταραχή και την περιβαντολλογική κρίση.

Η ευθύνη όλων μας

Ευθύνη όλων μας αποτελεί η συμπαράσταση – στο μέτρο του δυνατού – στον Ουκρανικό λαό, ο καθένας με τον τρόπο που μπορεί. Η συνεχής ενημέρωση και η επαγρύπνηση αποτελεί υποχρέωση κάθε δημοκράτη πολίτη, ο οποίος οφείλει να διεκδικεί τα δικαιώματα του και των συνανθρώπων του. Η άσκηση πίεσης στις εθνικές κυβερνήσεις, ώστε να λάβουν μέτρα για την μείωση της ρωσικής επιθετικότητας είναι επιβεβλημένη. Σε αυτήν την κατεύθυνση, ιδιαίτερο ρόλο μπορεί να διαδραματίσει συλλογικά και η Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία ήδη έχει επιβάλει ένα πακέτο κυρώσεων στην Ρωσία· η κλιμάκωση του οποίου θα είναι ένα ακόμα αποτελεσματικότερο μέτρο. Σε επίπεδο καταδικασμού, σαφή θέση έχουν λάβει και διεθνείς οργανισμοί με τον Αντόνιο Γκουτέρες, γενικό γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, να δηλώνει “Να δώσουμε στην ειρήνη άλλη μια ευκαιρία”, ανακοινώνοντας παράλληλα ένα πακέτο ανθρωπιστικής βοήθειας 20 εκατομμυρίων και την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, να δηλώνει “Καταδικάζουμε σθεναρά την αδικαιολόγητη επίθεση της Ρωσίας στην Ουκρανία”. Η τελική δήλωσης καταδίκης, όμως, πρέπει να εκφράζεται από κάθε πολίτη κάθε χώρας, ο οποίος δεν επαναπαύεται και πάντα παλεύει για την εδραίωση της ειρήνης σε όλο τον κόσμο

Η HelMSIC ασχολείται ενεργά με την καθολική εδραίωση της ειρήνης και της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων μέσω του τομέα δράσης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ειρήνης (SCORP). Ο κύριος στόχος της SCORP είναι να εκπαιδεύσει τους φοιτητές/τριες Ιατρικής σε μεθόδους προσέγγισης που βασίζονται στα ανθρώπινα δικαιώματα και να τους κινητοποιήσει για να ευαισθητοποιήσουν τον εαυτό τους καθώς και την κοινωνία όσον αφορά τις διακρίσεις, την πρόσβαση στην υγεία και τους κοινωνικοοικονομικούς παράγοντες που επηρεάζουν την υγεία. Ακόμη, η HelMSIC ασχολείται με αυτές τις θεματικές και μέσω των διεθνών δικτύων των οποίων είναι μέλος, δηλαδή της Διεθνούς Συνομοσπονδίας Οργανώσεων Φοιτητών Ιατρικής (IFMSA) και του Ευρωπαϊκού Συλλόγου Φοιτητών Ιατρικής (EMSA).

Τρόποι Έμπρακτης Υποστήριξης

Τρόποι με τους οποίους ο καθένας μπορεί να υποστηρίξει πιο άμεσα τον Ουκρανικό λαό είναι:

  1. Με δωρεά
    • Ουκρανικός Ερυθρός Σταυρός: εδώ
    • International Medical Corps: εδώ 
    • Διεθνής Επιτροπή Ερυθρού Σταυρού: εδώ
    • UNICEF: εδώ 
  2. Υποστήριξη δημοσιογραφίας
    • Η “Kyiv Independent” περιγράφει τον εαυτό της ως “δημιουργημένη από δημοσιογράφους που απολύθηκαν από την “Kyiv Post” επειδή υπερασπίστηκαν τη ελευθερία του τύπου”. Μπορείτε να βοηθήσετε το ανεξάρτητο, ουκρανικό, αγγλόφωνο μέσο ενημέρωσης κάνοντας δωρεά στο Patreon εδώ ή στο GoFundMe εδώ.
    • Το “Ukraine World” είναι ένα ανεξάρτητο, αγγλόφωνο πολυμεσικό project που προέκυψε από μια εθελοντική πρωτοβουλία βοηθώντας διεθνείς δημοσιογράφους κατά τη διάρκεια της “Επανάστασης της Αξιοπρέπειας” το 2014. Μπορείτε να το στηρίξετε κάνοντας δωρεά στο Patreon εδώ.
  3. Υποστήριξη προσφύγων
    • Μπορείτε να υποστηρίξετε τους πρόσφυγες μέσω δωρεάς στην Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες εδώ.
  4. Υποστήριξη της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας της Ουκρανίας
    • Η “OutRight Action International” ενισχύεται για να διασφαλίσει ότι δεν θα μείνουν πίσω και ότι θα προστατεύονται σε αυτήν την περίοδο κρίσης. Η οργάνωση θα βοηθήσει στην υποστήριξη ομάδων και οργανώσεων ΛΟΑΤΚΙ+ που δημιουργούν καταφύγια και παρέχουν ασφάλεια στους πολίτες. Όλες οι δωρεές που γίνονται στην “OutRight” θα πηγαίνουν απευθείας σε αυτόν τον σκοπό. Μπορείτε να τους υποστηρίξετε εδώ.
  5. Παραμείνετε ενημερωμένοι

Επίσημα Μέσα Ενημέρωσης

  • The Kyiv Independent: Κάλυψη στα ουκρανικά και στα αγγλικά, ηγετική φωνή στην πρώτη γραμμή, καλύπτοντας ένα χρονοδιάγραμμα γεγονότων και επισημαίνοντας αυτούς που επηρεάστηκαν περισσότερο από τις επιθέσεις. Μείνετε ενημερωμένοι στον ιστότοπό του εδώ ή στη σελίδα Twitter εδώ.
  • The New Voice of Ukraine: Καλύπτοντας στα Ουκρανικά, Ρωσικά και Αγγλικά, κυκλοφορεί ενημερωτικές αναλύσεις για την κατάσταση, οι οποίες περιγράφουν λεπτομερώς πώς οδήγησε η κατάσταση σε αυτό το σημείο και δημοσιεύει συνεχώς σχόλια από Ουκρανούς μελετητές και ειδικούς, που βοηθούν να δοθεί μια άποψη για τον τόνο της κατάστασης. Διαβάστε περισσότερα στην ιστοσελίδα της εδώ.
  • Kyiv Post: Ένα μη ανεξάρτητο ειδησεογραφικό πρακτορείο ειδήσεων. Βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της παράδοσης ειδήσεων απευθείας από κυβερνητικά και εθνικά γραφεία.

Άτυπα Μέσα Ειδήσεων / Λογαριασμοί Instagram:

  • Stand With Ukraine: Μία σελίδα αφιερωμένη στην ανταλλαγή συνοπτικών γνώσεων με βάση την τρέχουσα κατάσταση, με καλά ενημερωμένες αναρτήσεις και τρόπους με τους οποίους οι ακόλουθοι μπορούν να βοηθήσουν τους πολίτες. Μπορείτε να βρείτε περισσότερο εδώ.
  • Svidomi: Σύντομες, συχνές αναρτήσεις για το τι συμβαίνει στην πρώτη γραμμή και ποιοι πλήττονται περισσότερο. Μπορείτε να βρείτε περισσότερα εδώ.
  • Ukrainians in Solidarity: Απλές πληροφορίες για το πώς οι ακόλουθοι μπορούν να υποστηρίξουν τους Ουκρανούς. Προηγουμένως, ο λογαριασμός είχε χρησιμοποιηθεί ως ένδειξη αλληλεγγύης στο κίνημα “Black Lives Matter” και δίδαξε στους Ουκρανούς πολίτες πώς μπορούν να είναι σύμμαχοι με τους έγχρωμους ανθρώπους. Μπορείτε να βρείτε περισσότερα εδώ.
  1. Συμμετάσχετε σε μία ειρηνική διαδήλωση
    • Βρείτε την κοντινότερη ειρηνική διαδήλωση εδώ.

Υπάρχει κάτι πιο ανήθικο από τον πόλεμο;

(Μαρκήσιος Ντε Σαντ)

Βιβλιογραφία

[1]https://www.bbc.com/news/world-europe-60503037

[2]https://www.aljazeera.com/news/2022/2/25/russia-ukraine-crisis-what-we-know-so-far

[3]https://www.bbc.com/news/world-europe-60506682

[4]https://www.reuters.com/world/europe/invasion-could-drive-5-million-ukrainians-flee-abroad-un-2022-02-25/

[5]https://www.unicef.org/press-releases/statement-unicef-executive-director-catherine-m-russell-children-ukraine

[6]https://www.kathimerini.gr/world/561737395/polemos-stin-oykrania-i-proti-megalis-klimakas-sygkroysi-en-meso-pyrinikon-egkatastaseon/

[7]https://www.amnesty.gr/news/articles/article/26124/o-rosikos-stratos-diaprattei-epitheseis-horis-diakriseis-kata-tin